Pierwsza rzecz: fantastycznie jest mieć słowo na te kilka dni między Świętami Bożego Narodzenia a Sylwestrem. Norwedzy mają. Romjula. Przejmę chyba to słowo do mojego idiolektu, bo podoba mi się niezmiernie. I jest przydatne.
Druga rzecz: praca w tym czasie jest tak wyczerpująca! Wszyscy w biurze sprawiają wrażenie, jakby wiedzieli, że powinni być gdzieś indziej, tylko przez przypadek znaleźli się w nieodpowiednim miejscu. Ja wspominam z radością Święta, wszystkie spotkania, jakie udało się w te krótkie 3 dni w domu zorganizować i – mogę się wreszcie pochwalić ciasteczkami z witrażem, jakie piekłam pracowicie dla rodziców, teściów, siostry – jako niespodziankę.
Na koniec: film „1984” z 1984 wart jest obejrzenia. I to nie jest tak, że próbuję zrehabilitować tym stwierdzeniem fakt, że podobają mi się Disnejowskie Gwiezdne Wojny (podobają, bardzo podobają, to dokładnie to, czego po mariażu Disneya i GW spodziewałam się i na co czekałam!).
Svineribbe – tłuste wieprzowe żeberka na wigilijnym stole to echo pogańskich podań (sama nazwa Jul też pochodzi z czasów pogańskich i to poniekąd niesamowite, że jej nie zmieniono). W mitologii wojownicy zaproszeni do Walhalli każdego dnia po ćwiczebnych walkach byli zapraszani na ucztę, na której jedli w kółko tego samego odradzającego się knura Saerimne.
Pinnekjøtt to żeberka jagnięce, solone i suszone. Czasem wędzone (nie te ze zdjęcia, te mają wyraźny napis urøkt czyli niewędzone). Podaje je się rzeczywiście, jak sugeruje opakowanie, z kiełbaskami. I z puree ziemniaków i brukwi (kålrot – to w Oslo po raz pierwszy jadłam brukiew, nie wiedząc nawet, co to jest po polsku…).
Julepølse to świąteczne kiełbaski. Nie ukrywam, że te mnie interesują przez niemożliwy dla mnie do wyobrażenia koktajl przypraw w wieprzowinie. Kiełbaski te są doprawione goździkami, gorczycą, imbirem i gałką muszkatołową. Traktuje się je nie jako główne danie, ale tak o, obok.
Dorsz to jedyna ryba tradycyjnie spożywana w Julaften. Wzdłóż wybrzeża jest to świeży dorsz. Ale dużo bardziej rozpoznawalny jest tradycyjny lutefisk. Sztokfisz, głównie dorsz. Ryba jest suszona, następnie moczona w wodzie, potem macerowana w ługu, znów moczona, a ostatecznie – smażona lub gotowana. Koszmarny zapach, smaku się tylko domyślam, niech tak zostanie.
Coś na deser. W Norwegii, jak wszędzie w Europie, popularne są pierniki – pepperkaker. Ale jest też coś u nas nieznanego – waflowe rurki. Puste. Pełno ich w sklepach. Nie mogę się pochwalić, że próbowałam, bo jeszcze nie, ale uważam, że to zdrowo. Taki wafelek lepszy niż czekolada czy kolejny kawałek ciężkiego ciasta.